Rozdział II     Co to jest trądzik, pryszcz i wągier ?

 

Trądzik, czyli acne jest to zespół chorobowy objawiający się najwyraźniej na skórze w postaci wykwitów grudkowych, krostkowych i cyst ropnych, niekoniecznie, ale często na podłożu łojotoku.

Wyróżnia się szereg trądzików, o różnym przebiegu i wywołanych przez rozmaite czynniki (patrz rozdz. III). Każdy jednak trądzik jest chorobą ogólną i nie ogranicza się tylko do skóry !.

Ogromnym błędem jest omawianie trądziku wyłącznie przez podręczniki dermatologiczne. W opracowaniach dermatologicznych trądziki traktowane są pobieżnie i tendencyjnie. Uważam, że w tym kryje się główny powód niepowodzeń podczas terapii trądziku.

Powszechnie mówi się, że osoba cierpiąca na trądzik ma pryszcze. I chyba każdy wie jak wygląda pryszcz. Warto jednak dodać, że termin ten w polskiej nomenklaturze naukowej nie figuruje i nie jest używany przez specjalistów. Spróbujmy jednak zdefiniować pryszcz. Pryszcz to wykwit skórny, cechujący się twardawą wyniosłością nad powierzchnią skóry, punktowym (miejscowym) stanem zapalnym, przekrwieniem (stąd zaczerwienienie)i bolesnością przy ucisku. Pryszcz ma różne rozmiary, średnio 3-8 mm średnicy. Wykazuje tendencje do przekształcania się w ropień, ale przy odpowiednim leczeniu z reguły resorbuje się i znika. W przeciwieństwie do grudki, pryszcz często pozostawia po sobie plamę lub bliznę(otwór, wgłębienie), w różnym stopniu wyrażone. Pryszcz nie przekształca się w krostę w dosłownym znaczeniu tego słowa, bowiem krosta charakteryzuje się od początku swego istnienia zawartością ropną. Pryszcz można porównać do guzka zapalnego, ropiejącego w trakcie rozwoju.

Nie każdy trądzik w swoim przebiegu objawia się pryszczami. Jednakże charakterystyczny jest on w przypadku trądziku młodzieżowego, ropowiczego, dojrzałego i zawodowego. Zaskórnik, czyli wągier (comedones) to rozszerzone pory wypełnione substancją tłuszczowo-rogową, która ciemnieje pod wpływem światła i tlenu. Wągry mają konsystencję twardą i zbitą (wągry kamienne) lub miękką, a nawet półpłynną. Wągry twarde niekiedy wystają ponad powierzchnię skóry (np. podczas używania środków złuszczających) tak, że można je wyjąć z porów za pomocą pęsety lub odpowiednio cienkiej igiełki. Istnieją także wągry głębokie, które nie mają ujścia na zewnątrz. Po pewnym czasie miejsca z wągrami głębokimi (wągry utajone) ulegają stanowi zapalnemu, zakażeniu bakteriami i opuchnięciu (substancja rogowo-łojowa nie ma już przestrzeni do odkładania się). Wówczas wągry utajone w krótkim czasie przekształcają się w bolesne pryszcze, szybko ropiejące (dojrzewanie pryszczy). Po przebiciu skóry i wydostaniu się masy zaskórnikowej oraz treści ropnej, miejsce po wągrze głębokim często ulega zapadnięciu (dziura) lub zwyrodnieniu (blizna).

Wągry utajone powstają z patologicznych gruczołów łojowych. Ich uaktywnienie może nastąpić nawet po spożyciu drażniących substancji, podczas używania kosmetyków niskiej jakości oraz wskutek przebywania w silnie zapylonych pomieszczeniach (hale przemysłowe).

Zaskórniki głębokie po przebiciu można wycisnąć w postaci kaszkowatej lub spiralnie układającej się na powierzchni skóry substancji łojowej o specyficznym zapachu, białawej lub żółtawej barwie. Właśnie z takich patologicznych gruczołów łojowych rozwijają się także kaszaki i prosaki.

 

Czop rogowy zatykający ujście gruczołu łojowego.

 

 

 

 

Krosno-Gdynia-Poznań 2000-2003