Trądzik - acne

Propionibacterium acnes w etiopatogenezie trądziku - acne

Henryk Różański


propionibacterium acnes
Propionibactereium acnes
(źródło obrazka: http://www.osp.ospu.odessa.ua)

    Propionibacterium Orla-Jensen 1909 (np. Propionibactereium acnes - synonim: Corynebacterium parvum Prévot 1940, a także gatunki: Propionibacterium granulosum, Propionibacterium ovidum) jest bakterią gramm-dodatnią, anaerobową (beztlenową), zaliczaną pod względem morfologicznym do maczugowców (pałeczka). Należy do mikroflory skóry, jamy nosowo-gardłowej, jamy ustnej, dróg moczowo-płciowych oraz jelita cienkiego zwierząt i ludzi (saprofit) produkując, poprzez fermentację - kwas propionowy i octowy. Substratem do fermentacji jest glukoza lub kwas mlekowy.
    Wymiary bakterii 2-3x6-10 um. Przy załamaniu układu odpornościowego i nadmiernym rozwoju stają się pasożytami infekując skórę, serce (edocarditits), centralny układ nerwowy. Optymalna temperatura wzrostu: 30-37 stopni Celsjusza. Należą do lipofilów.
    Podczas badań nad tymi bakteriami do dezynfekcji przedmiotów i rąk stosuje się aldehyd glutarowy, podchloryn sodu, formalinę lub etanol 70%. Rodzaj Propionibacterium należy do rodziny Propionibacteriaceae Delwiche 1957.

    U około 80% społeczeństwa w wieku 11-30 lat P. acnes (Gilchrist 1900, Douglas i Gunter 1946) wywołuje trądzik pospolity acne vulgaris, w wieku późniejszym może sprzyjać rozwojwi specyficznych odmian trądziku.
Bakterie z rodzaju Propionibacterium są wrażliwe na antybiotyki makrolidowe, penicyliny, chloramfenikolowe, tetracykliny, linkozamidowe, sulfonamidy, sulfony, flurorchinolony.
    Zatem bakterie Propionibacterium acnes przeprowadzają fermentację mleczanu i pirogronianu (kwasu mlekowego i pirogronowego) do kwasu propionowego. Jest to szlak redukcji przez szereg metabolitów pośrednich. Umożliwia bakteriom uzyskanie energii życiowej.
    Kwas mlekowy potrzebny bakteriom trądzikowym do fermentacji jest wydalany wraz z potem przez gruczoły ekrynowe (potowe właściwe) i gruczoły apokrynowe (wydzielają też feromony). Mleczan powstaje podczas katabolizmu cukrów, zwłaszcza przy dużym wysiłku fizycznym (tzw. dług tlenowy). Wydzielany kwas mlekowy przez skórę gromadzi się w mieszkach włosowych, w przestworach międzykomórkowych naskórka, w gruczołach łojowych, apokrynowych i ekrynowych.
Kwas propionowy powstały w wyniku fermentacji, a także aldehydy i ketony drażnią tkanki w skórze, wywołując stan zapalny. Same bakterie oraz lipoproteidowe i glikoproteidowe wydzieliny bakterii są antygenami, wywołującymi reakcje immunologiczne w skórze. Wydzielane wówczas leukotrieny i prostaglandyny przez komórki skóry przyciągają krwinki białe do ogniska zapalnego. Pod wpływem histaminy i wielu innych amin oraz enzymów następuje zwiększenie przepuszczalności naczyń krwionośnych, limfatycznych i przewodów wydzielniczych. Powstaje wysięk i obrzęk miejscowy. Podrażnieniu ulegają zakończenia nerwowe bólowe i receptory. Objawem tego jest zaczerwienienie i ból oraz pojawienie się stopniowo narastającej grudki zapalnej (– pryszcza). Jeżeli do ogniska zapalnego wnikną bakterie ropne – grudka ulega zropieniu. Zwiększające się ciśnienie w grudce powoduje wreszcie pęknięcie martwiczej powłoczki naskórka i wydostanie się wydzieliny na zewnątrz. Często zniszczeniu i wydzieleniu ulega wówczas cały mieszek włosowy, wraz z masą rogowo-łojową. W przypadku zainfekowanego gruczołu łojowego lub apokrynowego - grudka po pewnym czasie ulega cofnięciu, a wydzielina resorpcji, pozostawiając niekiedy czerwonawe przebarwienie na skórze długo jeszcze utrzymujące się.


propionibacterium
Propionibacterium acnes
(źródło obrazka: http://www.zuova.cz)




home



Krosno 2004-2005