Środki keratoplastyczne i keratolityczne - Keratoplastica et Keratolytica


Środki rozpuszczające warstwy zrogowaciałe naskórkaKeratolytica – obejmują substancje mające zdolność rozmiękczania zrogowaciałego naskórka, jak i zrogowaciałych (skeratynizowanych) gruczołów łojowych. Niektóre środki keratolityczne mają zdolność odciągania tlenu od komórek naskórka, czyli właściwości redukujące, co objawia się szybszym obumarciem i złuszczeniem określonych warstw naskórka. Substancje keratolityczne w niższych stężeniach działają rozmiękczająco i rozpulchniająco na struktury rogowe naskórka, czyli keratoplastycznie – keratoplastica.

1. Ciepła woda i tłuszcze – powodują rozpulchnienie i rozmiękczenie naskórka oraz gruczołów łojowych, nie powodując jednak ich usunięcia (oddzielenia, złuszczenia). Do tłuszczów rozmiękczających naskórek należą: olej lniany Oleum Lini, olej rycynowy Oleum Ricini, olej rzepakowy Oleum Rapae, olej migdałowy Oleum Amygdalarum, olej z oliwek (oliwkowy) – Oleum Olivarum. Właściwości oczyszczające, rozpulchniające naskórek i zmiękczające posiadają również mydła Sapones oraz ich roztwory: spirytus mydlany – Spiritus Saponis kalini, mydło potasowe Sapo kalinus (Sapo viridis), mydło lecznicze Sapo medicatus. Rozmiękczający wpływ na naskórek wykazuje również roztwór amoniaku.

2. Związki alkaliczne – alkalia. Grupa ta obejmuje wodorotlenek sodu i wodorotlenek potasu - Natrium hydricum et Kalium hydricum. Wodorotlenki te wykorzystywano do rozmiękczania zrogowaciałych części skóry (paznokcie, włosy, naskórek) w celu ułatwienia wnikania innych składników leczniczych, np. grzybobójczych, bakteriobójczych. Stosowano roztwory wodne i wodno-alkoholowe 3-5-15%. Ponadto do przyżegania - pasta kaustyczna Pasta caustica.

3. Węglany i wodorowęglany. Wodne roztwory węglanu i wodorowęglanu sodu lub potasu 5-10-15% (Kalium carbonicum, Kalium bicarbonicum, Natrium carbonicum, Natrium bicarbonicum) zastosowane do częstego przemywania skóry lub w okładach na skórę działają rozmiękczająco, przeciwzapalnie i oczyszczająco na wierzchnie warstwy skóry.

4. Siarka – Sulfur. Preparaty siarki działają odkażająco, keratoplastycznie i keratolitycznie. Dla wzmocnienia właściwości siarki stosowano do preparatów dodatek węglanu wapnia lub węglanu potasu. Stosowana na skórę w postaci zawiesin, past, maści 1-5-10-15%.

5. Kwasy. Do rozmiękczających naskórek kwasów należą: kwas octowy – Acidum aceticum (roztwory wodne 5-10%, rzadziej maści), kwas salicylowy – Acidum salicylicum (roztwory alkoholowe1-2-3-5%, ponadto maści, pasty, zawiesiny), kwas cytrynowy - Acidum citricum (roztwory wodne 5-10%). Kwasy te powodują również efekt rozjaśnienia skóry.

6. Boraks – Natrium boracicum – Natrium boricum – Natrium biboricum – Natrium tetraboricum – boran sodu – roztwory wodne, zawiesiny, pasty i maści 3-4-5% działają antyseptycznie, rozpulchniająco na naskórek i oczyszczająco na mieszki włosowe i gruczoły łojowe.