Biopierwiastki, czyli makro-, mikro- i ultraelementy.

Gospodarka wodno-elektrolitowa organizmu człowieka.

Biopierwiastki w profilaktyce i terapii schorzeń.

 

Henryk Różański
Akademia Medyczna im. K. Marcinkowskiego w Poznaniu
Katedra Medycyny Społecznej
Zakład Historii Nauk Medycznych
61-771 Poznań
ul. Sieroca 10

 

C Z Ę Ś Ć     W P R O W A D Z A J Ą C A

 

Zioła są bardzo cennym źródłem witamin i składników mineralnych. W roślinach występują one w naturalnych zespołach, dzięki czemu często są łatwo przyswajalne dla naszego organizmu.

Istotne znaczenie ma forma chemiczna, w której występuje dany pierwiastek, np. szczawiany wapnia nie są wykorzystywane przez człowieka, a nawet przez samą roślinę.

            Niektóre związki chemiczne usprawniają wchłanianie wielu pierwiastków. Przykładem może być żelazo, które w obecności kwasu askorbinowego (witaminy C) łatwo wchłania się z przewodu pokarmowego do krwi.

Istnieją również składniki pokarmowe oraz leki, które upośledzają, a nawet uniemożliwiają wchłanianie witamin i soli mineralnych, np. tłuszcze zmniejszają przyswajalność wapnia i magnezu; parafina upośledza wchłanianie witaminy A, D czy F.

Składniki mineralne i witaminy musimy dostarczać naszemu organizmowi w codziennej diecie, która powinna być urozmaicona i zawierać dużo jarzyn i owoców. Powinniśmy pić kompoty i naturalne soki owocowe, wody zdrojowe, które są bogate w sole mineralne.

Ustrój człowieka stale wydala liczne składniki mineralne. Człowiek dorosły wydala średnio w ciągu doby z moczem, kałem i potem około 35-30 g soli mineralnych.

Sole mineralne warunkują prawidłowy przebieg przemiany materii, są niezbędnym składnikiem wielu związków wytwarzanych przez organizm (np. do powstawania hemoglobiny niezbędne jest żelazo).

Brak lub niedobór składników mineralnych w pożywieniu powoduje bardzo poważne zaburzenia i choroby.

Pierwiastki w ciele istot żywych występują najczęściej w postaci jonów. Spośród kationów największe znaczenie mają K+, Na+, Ca+, Mg+, zaś anionów P- i Cl-.

            Biopierwiastki można podzielić na 3 grupy:

1.      Makroelementy, czyli pierwiastki występujące w stosunkowo dużych ilościach i stanowiące nie mniej niż 0,1% masy organizmu człowieka, np. tlen - 65, 04%, węgiel - 18,25%, wodór – 10,05%, azot – 2,65%, wapń – 1,4%, fosfor - 0,81%, potas – 0,27%, sód -0,26%, chlor - 0,25%, siarka - 0,21%.

2.      Mikroelementy to pierwiastki występujące w bardzo  nieznacznych ilościach, np. żelazo 0,02%, magnez 0,04% oraz cynk, miedź, mangan, molibden, selen.

3.      Ultraelementy to pierwiastki występujące w organizmach, lecz w milionowych częściach procentu ich masy, jak złoto, rtęć, stront, rad, srebro, wanad.

 

Sole mineralne zawarte w ziołach są łatwo rozpuszczalne w wodzie (przechodzą do wodnych i wodno-alkoholowych wyciągów) i w sokach trawiennych przewodu pokarmowego.

Według prof. J. Muszyńskiego do odwarów roślinnych przechodzi 30-60% znajdujących się w roślinach soli mineralnych.

            Składniki mineralne stanowią ok. 4% masy naszego ciała

 

Zawartość wybranych pierwiastków w organizmie człowieka

Nazwa biopierwiastka

Zawartość w ppm

(pars pro milion – ilości na milion jednostek wagowych ciała)

Żelazo

60

Fluor

37

Cynk

33

Miedź

1

Wanad

0,3

Mangan

0,2

Chrom

0,2

Selen

0,2

Molibden

0,1

Jod

0,1

Kobalt

0,02

 

 

Dzienne normy na wybrane składniki mineralne

 

Grupa ludności

Wapń

Fosfor

Magnez

Żelazo

Cynk

Jod

Dzieci

0,8-1 g

1 g

400 mg

12 mg

15 mg

150 mcg (μg)

Młodzież

1-1,2 g

1,2 g

500 mg

15 mg

15-20 mg

150 μg

Mężczyźni

1 g

1 g

500 mg

15 mg

15 mg

150 μg

Kobiety

1 g

1 g

400-500 mg

15 mg

15 mg

150 μg

Kobiety ciężarne

1,3-1,5 g

1,2 g

450-500 mg

18 mg

20 mg

175 μg

Kobiety karmiące

1,3-1,5 g

1,3 g

 

450-500 mg

15 mg

25 mg

200 μg

 

 

C Z Ę Ś Ć    S Z C Z E G Ó Ł O W A

 

Kliknij na nazwę biopierwiastka, o którym chcesz się dowiedzieć

 

Nazwa polska biopierwiastka

Symbol chemiczny i nazwa łacińska biopierwiastka

*  Bor

Bo, Borum

*  Chrom

Cr, Chromium

*  Cynk

Zn, Zincum

*  Fluor

F, Fluorum

*  Fosfor

P, Phosphorus

*  Jod

I, Jodum, iodum

*  Kobalt

Co, Cobaltum

*  Krzem

Si, Silicium

*  Lit

Li, Lithium

*  Magnez

Mg, Magnesium

*  Mangan

Mn, Manganum

*  Miedź

Cu, Cuprum

*  Molibden

Mo, Molibdaenum

*  Potas

K, Kalium

*  Selen

Se, Selenium

*  Siarka

S, Sulfur

*  Sód i chlor

Na – Natrium i Cl - Chlorum

*  Wanad

V, Vanadium

*  Wapń

Ca, Calcium

*  Żelazo

Fe, Ferrum

 

Trądzik - acne

---

Witaminy - vitaminum

 

Dokument chroniony prawami autorskimi

Krosno 2004