Kokaina - metylobenzoiloekgonina (Cocainum)


 

 

Kokaina, metylobenzoiloekgonina (cocainum) występuje w krasnodrzewie peruwiańskim Erythroxylum coca Lam. (Erythroxylaceae), czyli Bolivian coca, Huanuco coca, Coca; inaczej kokainowiec (kokainowy krzew). Kokaina ma postać białych lub bezbarwnych kryształków, higroskopijnych, o gorzkim smaku, temp. topnienia 195o C. Po spożyciu znieczula język. Rozpuszczają się w wodzie (0,5 cz.), w spirytusie (3 cz.), słabo w chloroformie i glicerynie. Roztwory kokainy są nietrwałe.

Surowcem farmaceutycznym jest Folium Coca. Liście kokainowa zawierają 1,5% alkaloidów: kokaina C17H21NO4, cynamylkokaina C19H23NO4, benzoiloekgonina C16H19NO4, alfa- i beta-truksylina C38H46O8N2, tropakokaina C15H19NO2, higryna C8H15NO2, kuskhigryna C13H24NO2. Kokaina jest obecnie pozyskiwana z naturalnego surowca oraz syntetycznie. W medycynie stosowana w formie chlorowodorku kokainy – Cocainum hydrochloricum. Kokaina zastosowana miejscowo działa znieczulająco i obkurczająco na naczynia krwionośne, osuszająco i przeciwobrzękowo na błony śluzowe wskutek zahamowania czynności sekrecyjnych gruczołów śluzowych.

Małe dawki kokainy przyjęte do wewnątrz pobudzają psychicznie i ruchowo, wywołują częstoskurcz serca i podnoszą ciśnienie krwi. Kokaina wywołuje wielomówność, ruchliwość, bystrość, ataki śmiechu lub płaczu, euforię. Kokaina znosi uczucie zmęczenia, pobudza fantazję, kojarzenie i błyskotliwość. Zwiększa wydolność psychofizyczną. Hamuje perystaltykę przewodu pokarmowego.

Duże dawki kokainy porażają OUN i wywołują drgawki. Efekty działania kokainy są krótkotrwałe i przechodzą następnie w fazę hamowania (senność, zmęczenie, poczucie mniejszej wartości, załamanie psychiczne, depresja, zaburzenia myślenia). Przedawkowanie powoduje porażenie ośrodka oddechowego i zgon.

Roztwory kokainy podane do oczu wywołują znieczulenie rogówki, twardówki i spojówki, hamują akomodację oka i zmieniają ciśnienie śródgałkowe. Kokaina pobudza i drażni zakończenia nerwów współczulnych (zależnych od adrenaliny).

Przewlekłe stosowanie kokainy powoduje uzależnienie i chroniczne zatrucie organizmu (kokainizm). W tego typu uzależnienia (głód psychiczny kokainisty, nie jest to głód tkankowy!, jak w przypadku typowych narkotyków) popadają ludzie słabi psychicznie, pozbawieni wiary we własne siły. Kokainizm prowadzi do szybkiego wyniszczenia organizmu (szybszego niż morfinizm): zmiany zwyrodnieniowe organów wewnętrznych, deformacje neuronów, uszkodzenie ośrodków korowych i podkorowych mózgu, zaburzenia psychiczne, halucynacje, urojenia, ataki szału, skłonność do przestępstw, myśli samobójcze. Osoba uzależniona psychicznie od kokainy pożąda tej substancji, bowiem daje ona uczucie pełnej jego wartościowości i pełnej (upragnionej) wydajności psychicznej i fizycznej. Kokainiści podają dawkę kokainy najczęściej w formie tabaczki do nosa, skąd przez błony śluzowe szybko przenika do limfy i krwi i wywołuje działanie ogólne.

W medycynie kokaina jest stosowana w laryngologii (roztwory 10%) i okulistyce (roztwory 1-3%) do osuszenia i znieczulenia miejscowego błon śluzowych. Przeciwwskazana jest w przypadku chorób serca, nadciśnienia i chorób psychicznych.

Najwyższa dawka jednorazowa kokainy 30 mg. Najwyższa dawka dobowa kokainy 60 mg. Posiadanie kokainy bez przepisu lekarza jest w Polsce nielegalne.



Kokainowiec - krasnodrzew
źródło obrazka: http://www.gfmer.ch