|
Sanguinaria
canadensis L. – krwiowiec
kanadyjski |
| dr Henryk
Różański |
| Informacje ogólne |
|
Sanguinaria canadensis L. występuje
w Ameryce Północnej i nazywana tam jest „krwawym korzeniem” (niem. Kanadische Blutwurzel – kanadyjski
krwawy korzeń) bowiem skaleczona wydziela sok o
ciemnopomarańczowej barwie, podobnie jak krajowy glistnik
jaskółcze ziele Chelidonium
majus L.
Krwiowiec - Sanguinaria jest drobną rośliną
wieloletnią, dorastająca do ok. 25 cm wys. Kłącza ma długie, pełzające,
pokryte cienkimi korzeniami. Kwiaty białe, do 7,5 cm szer.,
wielopłatkowe (8-9-12-16 płatków korony), z żółtym
centrum (pręcikowie i słupkowie), na długich szypułkach. Kwiaty
mają czasem różowy nalot. Liście w liczbie 1-2 przy szypułce są
niższe od kwiatów, ogonki liściowe do 20 cm dł.; blaszki
liściowe sercowate lub nerkowate, klapowane z czerwonawą nerwacją.
Kłącze mięsiste, na przekroju pomarańczowe lub pomarańczowo-czerwone.
Jest to roślina aspektu wiosennego, kwitnie na przedwiośniu. Owocem
jest torebka.
|
![]() Krwiowiec kanadyjski - Sanguinaria canadensis L. źródło obrazka: Geneva Foundation for Medical Education and Research: http://www.gfmer.ch |
| Składniki czynne |
|
W 1891 roku G. König
wyizolował z kłączy krwiowca - Sanguinaria alkaloid chelerytrynę
(C21H17NO4), sangwinarynę (C20H15NO4), gamma-homochelidoninę
(C22H21NO4) i protopine (C20H17NO5).
Sanguinaria zawiera alkaloidy w
ilości 0,5-4%, średnio 1-2%, zależnie od fazy rozwoju i terminu zbioru:
alkaloidy izochinolinowe, sangwinarynę, chelerytrynę, alkaloidy
opiaidowe (protopina, chelidonina), kwas chelidonowy.
|
![]() |
![]() ![]() protopina i alkaloidy pokrewne protopina |
![]() kwas chelidonowy |
![]() chelidonina |
| Surowiec i preparaty galenowe |
| Do celów leczniczych
zbierane jst kłącze krwiowca - Rhizoma
Sanguinariae, sporadycznie ziele - Herba Sanguinariae. Preparaty
galenowe sporządzane są z suchego lub świeżego surowca: Intrakt
(alkoholatura stabilizowana) - Intractum
Sanguinariae (1 część surowca na 5 części gorącego alkoholu),
nalewka - Tinctura Sanguinariae
(1:5 alkohol do ekstrakcji zimny), ekstrakt - Extractum Sanguinariae (1:3), ocet
- Acetum Sanguinariae (1:5,
ocet 5%), napar - Infusum
Sanguinariae (5%), odwar - Decoctum
Sangunariae (5%), maść 20% - Unguentum
Sanguinariae 20%. Kłącze można również sproszkować i
zażywać doustnie - Pulvis
Sanguinariae. |
![]() Rhizoma Sanguinariae - kłącze krwiowca źródło obrazka: http://www.canadianbiodiversity.mcgill.ca |
![]() Kwitnący krwiowiec kanadyjski - Sangunaria canadensis L. źródło obrazka: http://www.grownative.org |
| Działanie farmakologiczne i zastosowanie |
|
Jest stosowana w medycynie
ludowej jako środek żółciopędny, rozkurczowy, uspokajający,
przeciwbólowy nasenny, nasercowy i przy nieżytach oraz
infekcjach układu pokarmowego. Wykorzystywana również w leczeniu
infekcji błon śluzowych narządów płciowych i jamy ustnej. Jest
to typowy cholagoga, antiseptica i antibacterica. Posiada
również właściwości przeciwnowotworowe i
pierwotniakobójcze. W homeopatii stosowana w leczeniu migreny i
alergicznej astmy. Pobudza wydzielanie soków trawiennych, kwasu
solnego i poszczególnych enzymów, wydatnie poprawiając
trawienie i przyswajanie składników pokarmowych. Znosi
palpitacje serca.
W dużych dawkach działa
wymiotnie, w mniejszych – wykrztuśnie. Indianie amerykańscy stosowali
krwiowca (krwicę) do malowania skóry oraz leczenia reumatyzmu,
zapalenia oskrzeli, suchego kaszlu, astmy, dyzenterii i chorób
gorączkowych.
Obecnie preparaty sporządzone z
krwiowca są stosowane w laryngologii (stany zapalne gardła),
stomatologii (profilaktyka i leczenie zapalenia dziąseł, zapobieganie
rozwojowi płytki nazębnej), onkologii (działanie onkostatyczne),
dermatologii ( w leczeniu infekcji i zapalenia skóry, wypryski –
Eczema, opryszczka – Herpes simplex) oraz do leczenia
chorób wirusowych (np. AIDS, leukoplakia).
Alkaloidy zawarte w krwiowcu,
czy w glistniku jaskółczym zielu poprawiają samopoczucie i
pobudzają psychicznie, znoszą przykurcze mięśniowe i bóle
różnego pochodzenia. W większych dawkach wpływają
halucynogennie. Jak wykazały moje badania,
wyciągi z krwiowca - Sanguinaria
oraz glistnika wybitnie potęgują
działanie narkotycznych leków przeciwbólowych na OUN i
opioidowe receptory oraz działanie przeciwbólowe i
przeciwzapalne salicylanów, aminofenazonu, propyfenazonu oraz
ibuprofenu. Nasilają również działania neurologiczne nie
wchłaniających się związków pochodnych petydyny,
przez co mogą wywołać ciężki wstrząs i zgon.
Sangwinaryna należy do inhibitorów acetylocholinoesterazy.
Hamuje również 5-lipooksygenazę. Berberyna hamuje
monoaminoksydazę (jest inhibitorem MAO).Zewnętrznie:
napar, odwar, roztwory wyciągów alkoholowych (1 łyżka na 100-200
ml wody) – do płukania jamy ustnej, gardła, narządów płciowych
przy stanach zapalnych, infekcjach bakteriami, grzybami i
pierwotniakami; do okładów na bolące stawy i mięśnie.
Sanguinaria jest przydatna w leczeniu łuszczycy - Psoriasis.
Wewnętrznie:
napar, nalewka, ekstrakt, sproszkowane kłącze: dyskinezy
dróg żółciowych, kamica żółciowa, dyspepsja,
choroby pasożytnicze przewodu pokarmowego (pierwotniaki), kandydioza
(kandydoza) przewodu pokarmowego kaszel, zapalenie gardła, jamy ustnej,
przełyku i oskrzeli, zapalenie krtani, dyfteryt, dyzenteria, grypa,
przeziębienie, gorączka, bóle mięśni, nerwobóle,
bóle stawów, reumatyzm, artretyzm, nerwica żołądka,
nerwica jelit, nerwica serca, kołatanie serca, choroba wieńcowa,
zaburzenia miesiączkowania, niedoczyność gonad, choroby wirusowe,
nowotwory, zapalenie dziąseł, trądzik.
|
![]() Przykład
preparatu pozajelitowego opartego na alkaloidach benzofenantrydynowych:
benzophenanthridine alkaloids:
(berberine
- berberyna; chelidonine - chelidonina; nitidine - nitydyna; coralyne -
koralina; chelituline - chelitulina;
coptisine -
koptyzyna; sanguilutine - sangwilutyna; sanguinarine - sangwinaryna),
które występują między innymi w glistniku jaskółczym
zielu - Chelidonium majus L., a niektóre w krwiowcu kanadyjskim
- Sanguinaria canadensis L.
Preparat hamuje rozwój
wirusów HIV.
więcej informacji: http://www.sagra4u.com |
| Dawki
i preparaty: podobnie jak w przypadku glistnika - patrz glistnik jaskółcze ziele Sangwinaryna, chelerytryna,
chelidonina, berberyna oraz pokrewne alkaloidy znalazły szerokie
zastosowanie w medycynie. Wchodzą w skład preparatów stosowanych
w leczeniu AIDS, nowotworów, schorzeń wątroby i układu
żółciowego, zapalenia dziąseł, infekcji wirusowych skóry
i błon śluzowych oraz jako silne spazmolityki.
Inne
zastosowania
Właściwości antybakteryjne i
pobudzające czynności sekrecyjne układu pokarmowego wykazywane przez
alkaloidy izochinolinowe wykorzystano również przy opracowywaniu
niektórych naturalnych alternatyw dla antybiotykowych
stymulatorów wzrostu, np. Sangrovit (Phytobiotics), Herbiplant
(LNB Poland), Meridol, (LNB Poland). Produkty te są skoncentrowane i
dodaje się je do paszy w dawce 50-400 g/tonę (zależnie od grupy
zwierząt). Preparat Sangrovit zawiera głównie 2 alkaloidy:
sangwinarynę i chelerytrynę, pozyskiwane z Sanguinaria. Natomiast naturalne
alternatywy antybiotykowych stymulatorów wzrostu (Herbiplant,
niektóre Meridole), opracowane przeze mnie w OBR
LNB Poland, oparte są na stabilizowanych ekstraktach roślinnych
(rodzaje Macleaya, Chelidonium)
zawierających 22 alkaloidy izochinolinowe, w tym alkaloidy
benzofenantrydynowe.
|
| Patrz także: Glistnik jaskółcze
ziele - Chelidonium majus L. |
| Patenty
powiązane w różny sposób z krwiowcem kanadyjskim - Sanguinaria lub alkaloidem
sangwinaryną - kliknij tutaj aby przeczytać |
| Dokument chroniony prawami autorskimi Poznań 2004-2005 |