Dr Henryk Różański - Naturalne alternatywy dla antybiotykowych stymulatorów wzrostu i kokcydiostatyków
 
 
Wstęp
Stymulatory
Olejki
Fitoncydy
Antyseptyki
Kwasy
Fitosterole
Saponiny
Stylbeny
 

Stylbeny jako alternatywa
dla antybiotykowych stymulatorów wzrostu


Stylbeny są to związki chemiczne o budowie difenyloetylenu. Syntetyzowane są u roślin z kwasu kumarynowego i kwasu cynamonowego. Mogą też powstawać z chalkonów i flawonoli. Posiadają właściwości fungistatyczne (hamują rozwój grzybów), fungitoksyczne (niszczą grzyby) i estrogenne.

 

stilben


Niektóre stylbeny należą do syntetycznych estrogenów (np. diethylstilbestrol) Mogą być też wykorzystane do syntezy estrogenów. Dawniej syntetyczny diethylstilbestrol był szeroko wykorzystywany jako środek estrogenny w zaburzeniach miesiączkowania oraz w okresie menopauzy (przekwitania). Z uwagi na możliwość pobudzania onkogenezy obecnie mało stosowany w medycynie. Wykorzystywany był również w produkcji zwierzęcej i w medycynie weterynaryjnej (hormonalny stymulator), przez co wielokrotnie stwierdzano jego obecność w produktach mięsnych. Stylbestrol zwiększa uwalnianie gonadotropin. W dawce około 1 mg/24 h rozbudza wzrost endometrium, przyśpiesza dojrzewanie nabłonka pochwy, szyjki macicy i podziały komórkowe w endometrium macicy. Pod wpływem stilbestrolu wzrasta stężenie glikogenu w komórkach nabłonkowych pochwy, aktywacja rozwoju Lactobacterium i wzrost kwasowości wydzieliny pochwy. Stilbestrol w dawce 5-10 mg działa odwrotnie - antyestrogennie (przeciwestrogennie) i hamuje uwalnianie gonadotropin. W latach 40 i 50 XX wieku stilbestrol stosowano w profilaktyce poronień, co niestety później okazało się zgubne dla pacjentów, bowiem lek wywoływał w późniejszym okresie raka jasnokomórkowego pochwy (efekt późny podawania leku). Okazało się również, że córki kobiet zażywających stilbestrol w okresie ciąży, zapadały często na gruczolakoraka - adenocarcinoma i raka szyjki macicy. Dokładniejsze badania skutków podawania stilbestrolu dowiodły, że wywoływał on wzrost zapadalności na wady rozwojowe układu moczowo-płciowego i wzrost obumarć wewnątrzmacicznych płodów. W niektórych krajach stilbestrol jest nadal stosowany w lecznictwie (np. Chiny). W Polsce niedawno wycofany (np. preparat handlowy Distilbene - tabl. powl. 1 mg).


stilbestrolum (stylbestrol)


Naturalne stilbeny nie indukują nowotworów, nie wywołują też szkodliwych działań ubocznych typowych dla syntetycznego stilboestrolu. Nie powinny jednak być podawane zdrowym mężczyznom, bowiem poprzez swój wpływ estrogenny i antyandrogenny hamują działanie testosteronu i mogą zaburzać cechy męskie. Osobiście odradzam również stosowanie stilbenów przy nadciśnieniu. Stilbeny są natomiast zalecane mężczyznom cierpiącym na przerost gruczołu krokowego, bowiem blokują niekorzystny wpływ testosteronu na nabłonek stercza (prostata). Naturalne stylbeny dzięki estrogennemu wpływowi mogą być wykorzystane do zapobiegania objawom przekwitania u kobiet. Ponadto poprawiają stan włosów (u zwierząt sierści), paznokci (u zwierząt racic, kopyt, pazurów), zapobiegają zmianom zwyrodnieniowym gruczołów łojowych i mieszków włosowych. Mogą mieć zastosowanie w leczeniu trądziku androgennego.

 

Stylbeny występują w roślinach iglastych (jodła Abies, świerk Picea, sosna Pinus, jałowiec - Juniperus), ponadto w rzewieniu Rheum (rabarbar), w morwie Morus, sandałowcu Pterocarpus, Vouacapoua, Cassia, ponadto u gatunków z rodziny mirtowatychMyrtaceae i liliowatychLiliaceae.
Naturalne stylbeny pobudzają procesy syntezy białka, zwiększają retencję azotu, przyspieszają wzrost i rozwój. Mogą być wykorzystane jako naturalne substancje anaboliczne w produkcji zwierzęcej. Poprzez wpływ estrogenny zatrzymują w ustroju wodę i sód działając synergistycznie z mineralokortykosteroidami nadnerczy. Ponadto zwiększają stężenie lipoprotein alfa i zmniejszają stężenie cholesterolu we krwi. Pobudzają osteo– chondrogenezę (rozwój kości i chrząstek). Zwiększają krzepliwość krwi przez hamowanie inhibitorów czynników krzepnięcia. Rozszerzają naczynia krwionośne, usprawniają krążenie, zwiększają przepuszczalność ścian naczyń krwionośnych.

 


Do stilbenów należy również fitoaleksyna (fitoncyd) resweratrol - trójhydroksystylben (resveratrolum). Resveratrol jest rozpowszechniony u wielu roślin, np. Bauhinia, Eucaliptus, Veratrum, Vitis, Polygonum (np.Polygonum cuspidatum), Cassia. Obecny jest w winach. Resweratrol wykazuje szereg działań: obniża stężenie cholesterolu we krwi, hamuje agregację krwinek (wpływ przeciwzawałowy i przeciwmiażdżycowy), powstrzymuje stany zapalne, wywiera wpływ przeciwalergiczny, przeciwnowotworowy i antymutagenny. Podobnie jak inne stilbeny działa estrogennie, przeciwbakteryjnie i przeciwgrzybiczo. U mężczyzn zapobiega nowotworom gruczołu krokowego.
Rośliny bogate w resveratrol mogą mieć zastosowanie w produkcji zwierzęcej jako stymulator wzrostu. Resweratrol jest bowiem fitoncydem modyfikującym skład ilościowy i jakościowy mikroflory przewodu pokarmowego, podobnie jak to czyniły dotychczasowe antybiotykowe stymulatory wzrostu.

 
Dokument chroniony prawami autorskimi
dr Henryk Różański
Poznań 2004-2005
This web is powered by Ewisoft Website Builder